Hoe kun je omgaan met de intensiteit van de weeën?

2018-06-30

Als ik zwangeren vraag welke vaardigheid zij het meest belangrijk vinden tijdens de bevalling, is dat meestal hoe omgaan met de pijnlijke weeën? En daarom schenkt Lava veel aandacht aan dit onderwerp, met nadruk op het beoefenen van mindfulness.

Bevallingspijn is voor de meesten zwangeren een black-box: iets waarvan je niet goed weet wat het is, hoe het voelt en of je het aan kunt. Door deze black-box te openen, haar inhoud te ontvouwen en bloot te leggen, krijgen we een schatkaart van technieken aangereikt die ons helpen de bevallingspijn met andere ogen te bekijken en als gevolg hiervan hem ook anders te beleven. Essentieel in dit proces is te realiseren wat pijn eigenlijk is en hoe we erop reageren. In onze lessen, maken we dan ook veel gebruik van de concepten die Nancy Bardacke beschrijft  in haar boek Mindful bevallen. De samenvatting hieronder is dan ook op dit boek gebaseerd.

Een eerste aanknopingspunt vinden we in de worden van de Dalai Lama: Om het ondergaan van pijn te verminderen moeten we een cruciaal onderscheid maken tussen de pijn van de pijn en de pijn die we creëren met onze gedachten over de pijn. Angst, boosheid, schuldgevoel, eenzaamheid en hulpeloosheid zijn allemaal mentale en emotionele reacties die pijn kunnen verergeren.

Pijn  heeft altijd een fysieke, een emotionele en een cognitieve component. Mindfulness helpt ons de verschillende lagen van pijn te differentiëren; een observerende en accepterende houding te vinden vis-a-vis de fysieke gewaarwordingen, terwijl we de gevoelens en de gedachten over de pijn leren los te laten. Daardoor wordt de intensiteit van de weeën beheersbaarder.

Bovendien heeft bevallingspijn een andere functie. Bevallingspijn is geen signaal van letsel of ziekte. Bevallingspijn is nuttig en niet schadelijk. Wat je voelt is heel intense transformatiepijn. De contracties van je baarmoeder hebben de functie om je baby geboren te laten worden. Terwijl je gedurende 9 maanden geleidelijk aan fysieke, emotionele en mentale ruimte creëerde voor je groeiende baby, wordt je nu gevraagd om binnen enkele uren afscheid te nemen van de fysieke verbondenheid met je baby. Dat kan alleen maar gepaard gaan met intense transformatiepijn; die gelukkig geen blijvende toestand is.

We werken met het concept van Ritme, Rust en Ruimte.
We kijken o.a. naar het fysiologische ritme van de weeën: Elke wee duurt ongeveer een minuut: een tijdskader dat constant blijft. Elke wee wordt opgevolgd door rust. De ruimte tussen de weeën is veranderlijk en wordt naarmate de bevalling vordert korter. Elke wee volgt een golfpatroon; ze heeft een aanloop, een hoogtepunt, en dan ebt ze weg. 


“Midden in het proces van het ter wereld brengen van een kind zijn er intense momenten van gemak en rust” (p. 107). Je hormonen zoals endorfine en oxytocine helpen je beter met de weeën om te gaan en wekken een toestand van kalmte, behaaglijkheid, en rust op. Sterker nog, terwijl je baarmoeder zich samentrekt, ervaar je tegelijkertijd een intens gevoel van open gaan van je baarmoederhals. Geef je over aan deze weeëndans. Observeer wee-per-wee en geniet van de rust tussen de weeën in. Focus op de ruimte die je lichaam schept. Dan opent zich een raam van mogelijkheden, om dit intense transformatieproces te verwelkomen en er mee om te gaan.

Hoe komt het dan dat de bevalling vaak toch veel pijnlijker ervaren wordt?  Nancy Bardacke geeft het schitterende antwoord: “Verstrikt in een stroom van kwellende gedachten over het verleden [… Hoe erg was niet de laatste wee… ] of de toekomst [ … wanneer is dit nu eindelijk voorbij …] stimuleert onze geest de productie van adrenaline en zet ons in de stressreactie van vechten of vluchten. Niet alleen missen we de aangename momenten van gemak en rust die we in het geboorteproces zelf kunnen vinden, maar ook voegt de geest een laag van lijden toe: we werken het proces dat onze baby naar ons toe brengt, regelrecht tegen.”(p. 109) . Het stresshormoon adrenaline remt bijvoorbeeld de productie van oxytocine en brengt een cascade te weeg die ervoor zorgt dat de bevalling langer en pijnlijker wordt. Daardoor ervaren we de bevalling vaak als één grote weeënstorm en neemt de kans op medische interventie toeneemt.

Een bevalling is een intens, misschien zelfs het meest intense transformatieproces in het leven van een vrouw. Daar bestaat geen twijfel aan. Maar met mindfulness en zwangerschapsyoga reiken we zwangeren een tool kit aan die helpen om  de intensiteit van de weeën te beheersen en op actieve, natuurlijke manier een vlotte, soepele bevalling te bevorderen. 

Deze samenvatting is gebaseerd op het boek van Nancy Bardacke, Mindful bevallen, Uitgeverij Altamira, Haarlem, 2012 (in het bijzonder hoofdstuk 6 en 7).


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /var/www/lava/lava/www/templates/lava/html/com_k2/blog/item.php on line 106